loader
Foto

प्लाझ्मा दानाचा काळाबाजार?

नागपूर : कोव्हिड- १९ विषाणूवर मात करून आजारमुक्त झालेल्यांच्या शरीरात विकसित होणाऱ्या (आयजीजी अॅण्टिबॉडीज) रोग प्रतिकारशक्तीचा आधार घेऊन या विषाणूशी झुंजणाऱ्यांना बरे करता येते. त्यासाठी करोनामुक्त झालेल्यांच्या रक्त घटकातील प्लाझ्मा वेगळे करून त्याचे आजारी माणसाला रक्तसंक्रमण केले, तर दाहकता कमी करता येते, हे संशोधनातून सिद्ध झाले आहे. त्यामुळे 'करोनामुक्त झालेल्यांनी प्लाझ्मा दानासाठी पुढे यावे,' अशी साद सर्वत्र घालण्यात आली. मात्र, याचाच आधार घेऊन करोनामुक्त झालेल्यांना वैद्यकीय क्षेत्रातील दलाल ५० ते ८० हजारांचे आमिष दाखवत असल्याचा धक्कादायक प्रकार समोर येत आहे.

यातील आणखी संतापजनक बाब म्हणजे, कोव्हिडशी झुंजणाऱ्या रुग्णांच्या अज्ञानाचा फायदा घेऊन हे दलाल अॅण्टिबॉडीज नसलेला बनावट प्लाझ्मादेखील रुग्णांच्या माथी मारला जाण्याची शक्यता वैद्यकीय वर्तुळातील तज्ज्ञांनी वर्तविली आहे.

शहरातील करोनाबाधितांची संख्या पाच हजारांपुढे सरकली आहे. त्यापैकी मृत्यूच्या संख्येनेही शतक ओलांडले. विषाणूची बाधा झाल्यानंतर उपचाराने करोनामुक्त झालेल्यांचा आकडाही ३,३००चा पल्ला ओलांडत आहे. एकीकडे ही समाधानाची बाब असताना शहरात एका नव्याच काळाबाजारीने शिरकाव केला आहे.

दुर्बल घटकातील जे रुग्ण करोनामुक्त झालेत, अशांचा शोध घेऊन वैद्यकीय क्षेत्रातील दलालांनी नवी दुकानदारी थाटली आहे. अवैध मार्गाने व्यवहार करणाऱ्या रक्तपेढ्या आणि रुग्णालयांसाठी काम करणारे हे दलाल करोनाशी झुंजणारे रुग्ण आणि करोनामुक्त झालेले रुग्ण, या दोघांशी थेट संपर्क साधत आहेत. करोनामुक्त झालेल्यांना प्लाझ्मा दानासाठी ५० हजारांचे आमिष दाखवले जात आहे. तर प्लाझ्माची गरज असलेल्यांना एका प्लाझ्मा युनिटसाठी ८० हजारांचा दर सांगितला जात आहे.

काय आहे प्लाझ्मा?
करोनाची बाधा होऊन उपचारांनी बरे झालेल्यांच्या शरीरात विषाणूशी लढणाऱ्या सैनिक पेशी विकसित होतात. विषाणू बाधा झाल्यानंतर २८ दिवसांच्या कालावधीत या अॅण्टिबॉडिज विकसित होतात. वैद्यकीय परिभाषेत याला 'आयजीजी अॅण्टिबॉडिज' म्हणतात. करोनामुक्त झालेल्यांच्या शरीरातील हाच घटक म्हणजे 'कन्व्हलसन्ट प्लाझ्मा.' हा प्लाझ्मा आजारी रुग्णाला संक्रमित केल्यास रुग्णाला विषाणूशी झुंजण्यास मदत होते व रुग्ण बरा होण्याचा कालावधी कमी करता येतो.

करोनामुक्ती ६२ टक्के; मात्र प्लाझ्मा दान अत्यल्प
करोना विषाणूची बाधा होऊन बरे झालेल्यांची सरासरी काढली, तर हा टक्क जवळजवळ ६२ टक्के आहे. आतापर्यंत ३,३०० जणांनी या आजारावर मात केली आहे. याचा अर्थ, या सर्वांच्या शरीरात विषाणूशी झुंजणाऱ्या अॅण्टिबॉडिज विकसित झाल्या आहेत. मात्र त्या तुलनेत आतापर्यंत मेयोतून १०, तर मेडिकलमधून १३ जणांनी प्लाझ्मा दान केले आहे. करोनामुक्त झालेल्यांच्या तुलनेत ही सरासरी जेमतेम अर्धा टक्काही नाही.

प्लाझ्माशी निगडीत सुरू असलेल्या दलालीबाबत मेडिकलमधील एका जबाबदार अधिकाऱ्याशी संपर्क साधला असता, नाव न छापण्याच्या अटीवर त्यांनी या काळाबाजारीला दुजोरा दिला. खासगी रुग्णालये आणि रक्तपेढ्यांसाठी काम करणारे हे दलाल करोनामुक्त झालेल्यांचा खासगी नंबर मिळवून त्यांच्याशी थेट संपर्क साधत आहेत. सरकारी रक्तपेढ्यांनी अशा रुग्णांना संपर्क साधला तर त्यांना रुग्णांकडूनच खासगीचा दर सांगत पैशांची मागणी होत असल्यालाही या अधिकाऱ्याने दुजोरा दिला.

Recent Posts